|
VincentHunink |
|
|
|
HOME | VERTALINGEN | ALLE PUBLICATIES | INDEX | CONTACT |
|
PSALM TEGEN DE DONATISTEN bezorgd, vertaald en toegelicht door Vincent Hunink Damon, Budel 2005
ISBN 90 5573 640 6; geb.; 94 p.; € 12,90
Met ongekende felheid en niets ontziend intellectueel vuurwerk leverde Augustinus de Donatisten voortdurend weerwoord. Zijn eerste geschrift tegen hen is een hoogst opmerkelijk werk. Het gaat om de Psalm tegen de Donatisten uit het jaar 393. In bijna driehonderd regels, verdeeld in coupletten gescheiden door een 22 maal herhaald refrein, geeft Augustinus in eenvoudige taal de kern van het conflict weer. De tekst was bedoeld om voor te dragen bij een zo goed als ongeletterd publiek. Augustinus laat dus alle intellectuele trots varen: het moet allemaal zo eenvoudig en helder mogelijk. Vaardig hanteert hij het gesproken Latijn van het volk om zijn zaak te bepleiten. Heel bijzonder is de vorm van de tekst. Het is een van de zeer weinig gedichten die we van Augustinus over hebben. Omstreden is de metrische structuur ervan. Algemeen neemt men aan dat het gaat om een soort niet-quantitatieve, maar ritmische poëzie (waarbij een regelmatige afwisseling van geaccentueerde en ongeaccentueerde lettergrepen het patroon vormt, in dit geval 8 trocheën: /-/-/-/- /-/-/-/-). Ik
werd bij de lectuur van
de tekst gegrepen en besloot haar te vertalen.
Omdat het Latijn
erg interessant is, komt in de voorziene
uitgave de brontekst erbij. Een en
ander wordt voorafgegaan door een uitvoerig
inleidend essay en een per strofe geordende
toelichting op de tekst. Het boek zal
verschijnen in het najaar van 2005.
"Vincent
Hunink
(Radboud Universiteit) zorgde voor de vertaling
en een interessante
inleiding. Hij komt tot een opmerkelijke
herwaardering van de tekst, die hij als
geslaagd beschouwt, bedoeld om het meer
eenvoudige kerkvolk tegen de donatisten
te wapenen. Ingewikkelde theologische
redeneringen ontbreken dan ook en de opzet
is zo dat de tekst door het volk goed onthouden
en gereciteerd kon worden. Juist
in zijn eigenlijke, wat populistische doel
slaagt Augustinus uitstekend, meent
Hunink"
'Poëzie
vertalen is veelal tweemaal zoveel werk als
proza vertalen: er moet geïnterpreteerd worden
en de interpretatie dient tevens in een
voorgeschreven vorm te worden gegoten. Hunink is
daarin volkomen geslaagd. Hij voelt zich thuis
in dit soort arbeid. (...)
(...) 'De psalm
is weinig subtiel en pamflettistisch van
karakter. Huninks inleiding biedt niet veel meer
informatie dan een goede encyclopedie. Het
boekje heeft daardoor iets van een curiositeit
voor de liefhebber.'
(Over de
vertaling van De
regel en de vertaling van De
Psalm tegen de Donatisten: (...)
De
pastorale Augustinus, die zijn vertrouwen stelde
op de genade, kwam hiertegen
in het geweer. Hij trekt ertegen van leer in
deze merkwaardige psalm die voor de
taalkundige VH ook om zijn vorm interessant is. (...)
'heldere
en onderhoudend geschreven inleiding' (...) ['de
psalm wordt] helder in
de historische en theologische context geduid.
Zowel de inleiding als de
vertaling is aanbevelenswaardig, aangezien men
op deze wijze zicht krijgt op een
werkje van Augustinus dat lange tijd
onderbelicht is gebleven en op een facet
van zijn persoonlijkheid dat in de theologische
handboeken niet aan bod komt.'
"Literair
uniek is de psalm die Augustinus schreef tegen
de donatisten (Psalmus contra partem Donati).
In dichtvorm doet Augustinus een beroep op de
eenvoudige kerkgangers bij de katholieke kerk
te blijven of zich bij haar te voegen." 'This booklet is a
bilingual edition of Augustine’s little-known
first substantial anti-Donatist tract, the
Psalm against the Donatists, dated 393. (...)
In his perspicuous historical and literary
introduction, the translator — classicist at
Radboud University Nijmegen — convincingly
shows that this metrical song was designed to
be recited or sung in order to further the
Catholic cause before the rank and file of
Augustine’s own party (...)The text is very
suitable for a close reading with students in
the lecture room. It offers in a nutshell a
historical overview and a sample card of
Augustine’stheological anti-Donatist arguments
(...) In his commentary Hunink tries to link
up with the situation of today; the
circumcelliones, e.g., who persecuted Catholic
worshippers, priests, and properties, are
compared to “twenty-first-century religious
‘fundamentalists’ or ‘terrorists’ ” (p. 11).
In his delightful translation in iambic
octameters Hunink only once takes an
inappropriate theological liberty, to wit, in
translating “dominus noster” (line 8) — a
reference to Jesus telling the parable of the
dragnet, Mt 13,47-50 — as “the Father, our
Lord.” As usual, the publishing house Damon
has provided a beautiful edition.' '(...) We kunnen begrijpen dat Augustinus in
deze omstandigheden deze argumenten gebruikte,
maar ze zijn geen reden om te zeggen dat de
roomse kerk nooit verlaten had mogen worden. We
moeten ons afscheiden van degenen die niet van
de Kerk zijn en ons voegen bij de ware Kerk. Er
is volgens de geloofsbelijdenis een Kerk die
niet gebonden (onbekende auteur) in Criterium, onderwijsblad op gereformeerde grondslag, 36,5 oktober 2007, 62-63
Andere Augustinus-bijdragen op VincentHunink.nl Naar de site van het Augustijns Instituut Eindhoven latest changes here:
03-10-2012
16:14
|
