Wat heb je aan religie? Krijg je daardoor inzicht in de zin van het leven en in de waarheid? Of leidt religie tot ideologie en verwarring op alle niveau’s? Zulke moderne levensvragen werden ook al gesteld door de oude kerkvaders.

Augustinus (354-430) wijdde er in zijn jonge jaren een sprankelend essay aan. Hij schreef het kort na zijn bekering tot het christendom. In Het ware geloof onderzoekt hij het thema religie tot aan de meest fundamentele vragen. Is geloven in God eigenlijk wel normaal en redelijk? Wat is het verband tussen geloof en vertrouwen in dingen of mensen van de toekomst? En wat bedoelen we als we spreken van ‘waarheid’? Is er wel één Waarheid?

De antwoorden van Augustinus verrassen vaak door hun vurige geloof en trefzekere verwoording. En veel van zijn ideeën hebben hemzelf en velen na hem aangezet tot verder denken.

Vincent Hunink (1962) is als classicus werkzaam aan de Radboud Universiteit Nijmegen.

Paul van Geest (1964) is neerlandicus en theoloog en werkt aan Tilburg University, de Erasmus Universiteit Rotterdam en de Katholieke Universiteit Leuven.

dit boek bestellen bij Brevier

TEKSTFRAGMENT

(#56) Alles wat mooi is voor de zintuigen, of het nu van nature is ontstaan of kunstmatig is gemaakt, is mooi in plaats en tijd. Een lichaam bijvoorbeeld, of de beweging van een lichaam. Maar de gelijkheid en eenheid die alleen aan de geest bekend is, het criterium waarmee je oordeelt over schoonheid die via zintuigen wordt doorgegeven, kent geen omvang in plaats of wisseling in tijd.

Zou je bijvoorbeeld niet alle dingen evenzeer kunnen beoordelen op hun rondheid? Wel een velg maar niet een potje? Of wel een potje maar niet een munt? Dat zou een verkeerde bewering zijn. En evenzo als het gaat om tijd, om bewegingen van lichamen. Zou je niet alle tijdseenheden kunnen beoordelen op hun gelijkheid? Wel jaren maar geen maanden? Of wel maanden maar geen dagen? Een belachelijke bewering!

Nee, een normale beweging binnen deze tijdseenheden, of in uren of nog korter, wordt beoordeeld volgens een en dezelfde, onveranderlijke gelijkheid.

Als grote en kleine ruimtelijke figuren en bewegingen worden beoordeeld volgens dezelfde wet van gelijkheid of gelijkenis of gelijksoortigheid, is die wet groter dan al die dingen, en wel in potentie.

(Niet in omvang van plaats of tijd! Want was ze in die zin groter, dan zouden we haar niet als geheel gebruiken om kleinere dingen te beoordelen; en was ze dan kleiner, dan zouden we daarmee geen dingen kunnen beoordelen die groter zijn. Maar feitelijk gebruiken we zo’n wet nu als geheel, bijvoorbeeld om te beoordelen of iets vierkant is: een marktplein, een steen, een plankje, een juweel. Of om te beoordelen of iets gelijkmatig is: de pootjes van een kriebelende mier, de poten van een stappende olifant. Dat doen we dan met zo’n wet als geheel. Ze is dus niet groter of kleiner in ruimtelijke of temporele zin, dat zal toch wel niemand kunnen denken. Nee, ze overtreft alles in potentie.)

In alle kunsten is de wet volkomen onveranderlijk. Maar de menselijke geest die zo’n wet mag zien, kan de veranderlijkheid ondergaan van dwaling. Daaruit blijkt wel dat er een wet staat boven onze geest. En die wet noemen we ‘waarheid’.

RECENSIES

Signalement door NN in T r o u w, De Verdieping Boekrecensies Religie s.v. 'TROUW TIPT religie":

Uit de korte bespreking door W i m   v a n   d e r   A a   in:  N e d e r l a n d s   D a g b l a d  van 29 mei 2020

(...)  De vertaling is geschreven richting leesbaarheid en begrijpelijkheid. Dat is goed gelukt. Je mist daardoor weleens het verhevene en stilistische Latijn van Augustinus.(...)'

latest changes here: 29 mei 2020